|
|
|
Karaelmas diyarı "Soma"
Manisa ilinin kuzey kapısıdır Soma. En kuzeydeki Türkali köyü belirler, Manisa'dan Balıkesir'e en son ne zaman çıkılacağını. Kuzeyden, Balıkesir'in Savaştepe ve İvrindi ilçelerine komşudur. Güneyinde Manisa'nın Akhisar ilçesinin Zeytinli ova beldesi, doğusunda Kırkağaç ilçesi bulunur da Manisa'yı bir başka ile daha komşu eder. İzmir'e 135 kilometre mesafedeki Soma'nın ilçe merkezi, Kırkağaç-Kınık-Savaştepe karayollarının kavşak noktasında ve Bergama-Akhisar karayolu ile İzmir-Bandırma demiryolu üzerindedir. Soma'ya en yakın deniz yolu ulaşımı, 40 kilometre ötedeki İzmir'in Dikili ilçesinden sağlanabilir. Anadolu'nun ilk demiryolu olan İzmir-Kasaba (Turgutlu) demiryolu hattı, 19'uncu yüzyıl sonundan beri Somadan geçer. İlçede hayatı dağlar belirler. Orada dağlar birbirlerine kavuşurken bir kalbin şeklini oluşturur sanki. Halbuki çizilen, Soma'nın sınırlandır. Ama doğrudur; enerji üretimiyle ülkenin yürek atışını tamamlayan damarlardan biridir burası.
Göktepe, Çamlıca, Mumya, zoranlı, Şifa dağlan ilçenin başlıca yükseltileridir. İlçenin en yüksek noktası, 1.111 metre yüksekliğindeki Tarhala dağı üzerinde bulunan Belpınar Tepesidir. 826 kilometrekarelik yüzölçümünün yüzde 70'i dağlık, yüzde 15'i yamaç, yüzde 15'i ise düzlük arazidir. O nedenle ilçe, çokça orman köyüne sahiptir. 53 köyden 44'ü orman 9'u ise orman kenarı köyüdür. Doğudaki dağların arasında yaylalara, orman köylerine geçit veren düzlüklere rastlanır. Doğudan kuzeye gidildikçe dağlar sıklaşır, yükselir. Güneydeki çok sık ve düz tepeler ile yüksek dağlar, batıya yaklaştıkça düzlüklerle geçit verir artık. Çünkü batıya doğru gitmek, suya yaklaşmaktır.Bakırçay'ı besleyen akarsuların kolları burada araziyi böler, böylece vadiler ve düzlükler oluşurken dağ yükseltileri düşer. İlçeyi doğudan batıya doğru kesen Soma sınırlan dışında yoluna devam ederek genişleyen Bakırçay Vadisi, çevresinde Bakırçay Ovası'na bırakır. Ova ise ekindir, berekettir. Anadolu'nun batısında, Ege Denizi'ne diklemesine uzanırken dağlar, yanında yöresinde ne hayatlar kurar. Tepelerine yaylalar serer, eteklerinden aşağıya ovalar döker. Çevresindeki topraklar bereketlidir; üzerinde ne ekinler biter. Bir de bu dağlar arasında bir yer vardır ki yerin üstüyle sınırlı kalmaz bereketi derindir. Yerin yedi kat altı bile zengindir. "Kara elmas diyarı" derler; Soma'dır ismi ilkokul ders kitaplarından yadigardır bize bu bilgi. Manisa'nın kuzeybatısındaki ilçesi, Türkiye'nin en önemli enerji kaynaklarındandır. Ülkede en kaliteli linyit kömürünün çıkarıldığı birkaç yerden biridir Soma. Orada her söz, linyitle başlar, "termik santral" diye devam eder. Şehir merkezinde yaşayan hemen her ailenin, madende ya da santralde bir (ya da birkaç) çalışanı vardır.
Ekmek teknesi geniştir ya Soma'nın çokça göç almış, sosyal yapısı böyle çatılmıştır.Ama işsizlik sorununa yanıt verdiğinden, yani Türkiye'nin kanayan bir yarasını kendi ölçüsünde sardığından olsa gerek, huzurludur insanları. Asayiş sorunları, çevresindeki pek çok kente göre düşüktür. Hatta derler ki, olanca potansiyeliyle Soma, kendi bölgesinin işsizlik sorununu çözmeye muktedirdir. Tarih öncesinden getirdiği zengin mirasını bugüne taşır Soma. Bir bakarsınız bir Bizans kapısı, bir Osmanlı yapısına açılır. Antik zamanların kalıntıları, şimdiki zamanın yaşamına karışır.Doğanın; termal kaynaklarıyla, yeraltı sularıyla, dağları, yeşil alanlarıyla esirgemediği bir tablo eklenirse buna, Soma'nın yerüstü kaynaklarının da yeraltını aratamadığı çıkar ortaya.19'uncu yüzyılda levantenlerin, Anadolu'nun ürünlerini Avrupa'ya taşımak için kurduğu ilk tren yolu hattının güzergahındadır Soma ve ovalarında biten ekinin değerinden bir gram dahi eksilmemiştir ki; yılların imbiğinden süzülerek gelen yerel kültür, Soma insanının becerisiyle lezzet olup sofranıza buyur edilir."Ayinesi iştir kişinin, lafa bakılmaz" derler. İşte o iş 'Kara Elmas' diyarına aynasından yansıyor şimdi, tüm Türkiye'ye, öyleyse, Soma'yı daha yakından tanımaya buyurur musunuz?
|
BEREKET TOPRAK
